Betoog sociaal domein
Zoals bekend heeft Best een fors financieel tekort binnen het Sociaal Domein en met name binnen de jeugdzorg wordt het budget fors overschreden. Het College legt de Raad nu een aantal maatregelen voor die worden gezien als beheersmaatregelen. Maatregelen die ervoor moeten zorgen dat Best binnen het vastgestelde budget blijft.

Er spelen rondom dit tekort binnen het Sociaal Domein naar de mening van Best Open verschillende zaken.
Je kunt dit tekort alleen benaderen vanuit de financiŽle kant maar Best Open wil er ook inhoudelijk naar kijken. We moeten nu na bijna 3 jaar decentralisatie een pas op de plaats maken.

Begrotingstechnisch en vanuit budget geredeneerd moeten we een manier zoeken om het tekort op te lossen; voor 2017 wordt de algemene reserve aangesproken en voor 2018 en verder worden er beheersmaatregelen voorgesteld. Natuurlijk moet dit tekort financieel opgelost worden, ik kom daar later nog op terug.

Voor nu willen we toch eerst kijken naar het ontstaan van dit tekort. Naar onze mening kent dit tekort 2 verschillende oorzaken;
Toen de 3 transities naar de gemeente kwamen wist niemand nog goed welke financiŽle betekenis dit zou hebben. In een snel, misschien wel te snel, tempo werd o.a. de verantwoordelijkheid van de Jeugdzorg naar de gemeente overgedragen. Dit ging gepaard met een bezuiniging voor de Jeugdzorg vanuit het Rijk van 3 %. Dat lijkt dan mee te vallen. Echter, in 2015 is al gewaarschuwd voor de effecten van de decentralisatie. Enerzijds was en kan niemand tegen die doelstellingen van destijds zijn, anderzijds lag er een ervaring vanuit Denemarken die voor eenzelfde transitie stonden en daar zag men ook dat de eerste jaren van de decentralisatie de zorg meer geld kostte. Als raad van Best hebben wij destijds gezegd dat in de begroting we het budget van het Rijk zouden overnemen en omdat we toen al wel voorzagen dat er wellicht tekorten gingen ontstaan hebben we een reserve Sociaal Domein opgenomen.
Hoe komt dat nu dat de zorg meer geld kost? De notitie mbt maatregelen sociaal Domein noemt er ook een aantal maar ik wil graag nog een paar anderen zaken benoemen die ons inziens ook spelen.

1. de zorg is dichterbij gekomen, de drempel om zorg te vragen is verlaagd, prima aan de ene kant maar hierdoor gaat de vraag nog net afnemen. We zien ook in Best een stijgend gebruik van jeugd-GGZ.
2. De verwachte kanteling van duurdere zorg naar goedkopere zorg is nog onvoldoende tot stand gekomen; sinds de transitie is veel tijd , ook van uitvoerenden, gaan zitten in het systeem (welke code voor welke hulp, beschikkingen die niet wel of niet kloppen, facturen die niet koppen etc, etc) Kostbare tijd is gaan zitten om het , financiŽle, systeem te laten draaien. Er zijn steeds meer mensen nodig om het systeem te laten werken. Zowel binnen de gemeentes als bij de ZA is de overhead op de Jeugdzorg gegroeid vanwege die systeemwereld.
3. Partijen (lokale team en ZA zijn eerder tegenover elkaar komen te staan (zie onderzoek Fontys studenten) dan dat men met elkaar aan de slag is gegaan om de transformatie vorm te geven. Er is onvoldoende tijd gestoken in de werkelijke transformatie. Dat moet nu echt gaan plaatsvinden en alleen in gezamenlijkheid kan dat gebeuren maar dat kost ook nog tijd.
4. Best heeft de inkoop via Eindhoven laten plaatsvinden en heeft daarmee ook een stuk regie uit handen gegeven en de vraag is of dat goed heeft uitgepakt voor best.
5. Het huidige inkoopbeleid heeft verwacht dat de marktwerking zijn effect zou hebben en dat daardoor de prijs voor zorg zou afnemen. In het verleden zijn ook al pogingen gedaan om marktwerking in de zorg te laten werken maar al die pogingen zijn mislukt en het huidige effect is dat veel kleinere nieuwe zorgaanbieders spekkoper zijn geweest. Het nieuwe PDC gaat dat wellicht voor een deel tegen maar ook als er niet regelmatig wordt gecontroleerd of de zorg ook werkelijk zo wordt uitgevoerd als beschreven dan veranderd er niets.

Terug naar de voorgestelde maatregelen;
Een deel van de maatregelen zoals in paragraaf 4.3. zijn logisch bedacht maar hebben op korte termijn naar onze mening niet veel effect. Over de aanvullende maatregelen in paragraaf 5 :
Best Open ziet geen heil in plafondafspraken of die nu per kwartaal of per half jaar worden ingesteld. Want wat doe je als zorg nodig is maar het budget is op? Wachten? Dan kunnen problemen verergeren zoals ook in de notitie staat. En wie kan dan bepalen wat echt nodig is en wat nog even kan wachten?

Het wijzigen van het inkoopbeleid waardoor er in ieder geval meer grip ontstaat op de uitgaven is wenselijk. Nauwere samenwerking tussen aanbieders en gemeente is wenselijk en biedt ook kansen om werkelijk een kanteling te bewerkstellen.

Dan de financiŽle kant;
Omdat de effecten van welke maatregel dan ook pas op langere termijn effect kan krijgen.
Best Open is van mening dat er een realistische begroting voor het Sociaal Domen moet komen.

Best Open is van mening dat er, naast de genoemde beheersmaatregelen, geen bezuinigingen binnen het Sociaal Domein moeten plaatsvinden, dus geen eigen bijdrage voor een parkeerkaart e.d.
Best Open kiest voor bezuinigingen binnen andere beleidsterreinen en niet de komende jaren de tekorten uit de vrije algemene reserve te halen.

Zoals eerder gezegd mogen er wat Best Open betreft een aantal zaken worden uitgesteld en we vragen de wethouder deze niet direct weg te wuiven omdat het gaat om investeringen. Als de portemonnee niet goed gevuld is, is het heel normaal om ook investeringen uit te stellen. Alles wat uitgesteld kan worden en niet direct ingrijpt op het welzijn van onze inwoners moet bekeken worden waar ruimte zit om het tekort in het Sociaal te compenseren.

Samenvattend, de precieze oorzaak van het tekort binnen het Sociaal Domein moet nader onderzocht worden, niet als gemeente alleen maar samen met zorgaanbieders. Samen ook oplossingen bedenken en werk maken van de transformatie!

Het financieel tekort niet alleen uit de reserves halen maar een keuze maken om budget bij andere beleidsterreinen te goede te laten komen aan het Sociaal Domein.

Veronique Zeeman.
Geplaatst op 04 Mar 2018 door Best Open
Content Management Powered by CuteNews